Perswazja a manipulacja

Perswazja a manipulacja – czym się od siebie różnią?

Z perswazją masz do czynienia każdego dnia. Na niej bazuje bowiem komunikacja reklamowa, a nawet międzyludzka. Perswazja pozwala na przekonanie innych do swojej racji – w pozbawiony agresji sposób i z szacunkiem dla drugiej strony. Ale w niektórych okolicznościach zamienia się w manipulację, a to zjawisko jest już piętnowane przez społeczeństwo. Przeczytaj artykuł i dowiedz się dokładnie co to jest perswazja i jak wykorzystać ją na swoją korzyść. Poznaj przykłady manipulacji i sprawdź, jak się przed nią uchronić.

Co to jest perswazja?

Perswazja to – w skrócie – wywieranie wpływu na ludzi. W założeniu ma ona służyć do przekonania drugiego człowieka lub grupy ludzi do zdania osoby, która stosuje perswazję. Jak twierdzą współcześni teoretycy, może być wykorzystywana do wszystkich zagadnień podlegających wartościowaniu: etycznemu, emocjonalnemu i intelektualnemu.

Perswazja jest jedną z technik retorycznych. Jej korzenie sięgają antycznej Grecji. Była bowiem stosowana przez największych starożytnych mówców, takich jak Platon, Arystoteles czy Tejzjasz. Słowo pochodzi z języka łacińskiego, w którym „persuasio” oznacza: opinię, przesąd, wiarę lub przekonanie. Wyraz występuje także w formie czasownikowej i wtedy oznacza: namówić, nakłonić do czegoś, radzić, zachęcać, a nawet oczarować.

Aby perswazja umożliwiła osiągnięcie zamierzonego celu, niezbędna jest wiarygodność i atrakcyjność przekazu w oczach odbiorców. Jakość tę osiąga się przy pomocy różnych technik perswazyjnych, wśród których prym wiedzie zasada autorytetu, wzajemności i upodobania.

Perswazja a manipulacja – podobieństwa i różnice

Granica między perswazją a manipulacją jest bardzo cienka. Nic więc dziwnego, że podanie konkretnej różnicy między nimi to nie lada wyzwanie. Powszechnie uznaje się, że perswazja to działanie świadome – zarówno w przypadku odbiorcy, jak i nadawcy. Mimo tej świadomości efektem jest przejrzysta komunikacja, szczere intencje, szacunek dla rozmówcy. Z kolei manipulowany człowiek nie zdaje sobie sprawy z tego, jakiemu wpływowi ulega. Nadawca nie informuje go bowiem o swoim celu lub wręcz stara się go zamaskować.

Manipulację można porównać do teatru lalek. Aktor to osoba manipulująca, która – niczym kukiełkami zawieszonymi na sznurkach – kieruje ludźmi poddawanymi manipulacji. Zarządza ich poglądami, czynami, a nawet emocjami i uczuciami. Dlaczego manipulacja jest społecznie piętnowana? Właśnie z powodu bezczelności tego czynu oraz dużej szkodliwości dla odbiorcy przy jednoczesnym zysku nadawcy takiego komunikatu. Najskuteczniejszym sposobem na uchronienie się przed takim wpływem jest poznanie technik manipulacyjnych i opanowanie umiejętności ich szybkiego rozpoznawania. Prostym sposobem na rozpoznawanie nieuczciwych technik jest bilans emocji. Jeżeli w wyniku relacji lub kontaktu, ktoś czuje się poszkodowany lub oszukamy, mógł być poddany manipulacji. Manipulacja to zazwyczaj korzyść jednej strony a strata drugiej.

Przykłady manipulacji:

  • Zaprzeczenie i udawanie niewinności;
  • Wzbudzanie poczucia winy;
  • Wzbudzanie wstydu;
  • Odwracanie uwagi od tematu;
  • Zastraszanie;
  • Uwodzenie;
  • Racjonalizacja – „gdybym czegoś nie zrobił/a, mogłoby się stać coś gorszego”;
  • Kłamstwo.

Nauka wywierania wpływu – manipulacja czy perswazja?

Skoro perswazję i manipulację oddziela cienka granica, bazująca raczej na subiektywnym odczuciu, co ze świadomą nauką wpływania na innych? Czy to coś złego, że chcemy zapisać się na szkolenie z wywierania wpływu? Oczywiście, że nie!

W trakcie takiego kursu poznajesz i opanowujesz „suche” techniki retoryczne; takie, jakie stosowali antyczni mówcy. A te są wolne od kłamstwa, projekcji, wstydu i innych niemoralnych zabiegów. Uczysz się m.in. tworzenia argumentacji, kontroli nad językiem ciała czy precyzyjnego i klarownego przedstawiania własnego zdania. To nauka komunikacji, czerpiąca z psychologii, ale pozbawiona agresji i niewykorzystująca słabości odbiorcy do osiągnięcia własnych korzyści. I przeznaczona do użycia w zdrowym, dedykowanym temu środowisku, na przykład w trakcie debaty czy budującej rozmowy z partnerem/ką. Szkolenie z wywierania wpływu jest więc obszarem rozwoju osobistego i zawodowego, neutralnym moralnie. Psychologia zarządzania przeniosła perswazję na grunt szkoleniowy, biznesowy. Stosujemy perswazję, aby dobrze obsłużyć naszego rozmówcę, umieć przeprowadzić różnego typu negocjacje. Również szkolenia z kierowania zespołem wykorzystują tę wiedzę. Jest to wiedza dzisiaj powszechna  i szeroko wykorzystywana w wielu szkoleniach z komunikacji.

Perswazja i manipulacja to zjawiska, z jakimi stykamy się codziennie. Niestety w większości przypadków nieświadomie. Najbardziej znamiennym przykładem wykorzystania perswazji jest reklama, a manipulacji? Chciałoby się rzec, że polityka. Dlatego tak ważne jest, by oprócz szkolenia Wywieranie wpływu, zdecydować się na naukę obrony przed perswazją i manipulacją. Ta bazuje przede wszystkim na refleksyjności i panowaniu nad emocjami. Bronią przeciw manipulatorowi jest bowiem znajomość technik manipulacyjnych oraz panowanie nad emocjami – kolejny bardzo ważny obszar w rozwoju osobistym.

Szkolenie wywieranie wpływu

W sprawie szkoleń zapraszamy do kontaktu z naszym Doradcą tel. kom. + 48 503 129 393

Kreator